Globalny kryzys ekonomiczny lat 2008-2009 skutkował w Polsce istotnym obniżeniem tempa wzrostu PKB (do 2,6% w roku 2009). W latach 2010-2011 aktywność gospodarcza wzrosła. Nastąpiło przyspieszenie tempa wzrostu PKB: w roku 2010 do 3,7% i w roku 2011 do 4,8%. W kolejnych dwóch latach na gospodarkę Polski negatywnie oddziaływała druga fala światowego kryzysu ekonomicznego. Tempo wzrostu gospodarczego ponownie spowolniło. W 2012 roku PKB zwiększył się o 1,8%, a w 2013 roku o 1,7%. Jednak w II półroczu 2013 roku zaobserwowano symptomy ożywienia. W III kwartale PKB wzrósł o 2,4%, a w IV kwartale tempo wzrostu jeszcze przyspieszyło do 3,0%. Ta korzystna tendencja była kontynuowana w roku 2014. We wszystkich kwartałach tempo wzrostu PKB wyraźnie przekraczało poziom 3%, a w skali całego roku wyniosło 3,4%.
W latach 2012-2013 w porównaniu z latami 2010-2011 zmieniła się zasadniczo struktura czynników mających wpływ na tempo wzrostu PKB. O ile w latach 2010-2011 czynnikiem decydującym o wzroście PKB był popyt krajowy, o tyle w dwóch kolejnych latach wpływ popytu wewnętrznego pozostawał w zasadzie neutralny, a czynnikiem zapewniającym wzrost PKB był eksport netto. W roku 2014 sytuacja uległa zasadniczej zmianie. Ponownie, podobnie jak w latach 2010-2011 czynnikiem decydującym o wzroście PKB był popyt krajowy, którego wkład we wzrost PKB wyniósł 4,8 pkt. proc. (0,4 pkt. proc. w roku 2013) podczas gdy wkład eksportu netto był ujemny – 1,4 pkt. proc. wobec dodatniego wkładu w 2013 roku (1,3 pkt. proc.).
W handlu zagranicznym zanotowano w 2014 roku, podobnie jak rok wcześniej, zwiększenie zarówno eksportu, jak i importu. O ile jednak w 2013 roku tempo wzrostu eksportu było szybsze od tempa wzrostu importu (odpowiednio: 8,0% i 1,9%), to w 2014 roku sytuacja uległa zmianie – eksport wzrósł nieznacznie wolniej od importu (odpowiednio: 7,0% i 7,3%). Efektem zmiany relacji dynamiki eksportu i importu był wzrost ujemnego salda wymiany z zagranicą z 2,0 mld EUR do 2,7 mld EUR.
W 2014 roku nastąpiła widoczna poprawa w realnej sferze gospodarki. Produkcja przemysłowa wzrosła o 3,1% (w 2013 roku o 1,8%), a produkcja budowlano-montażowa zwiększyła się o 3,0% wobec spadku o 5,6% przed rokiem. Nakłady inwestycyjne wzrosły o 8,7% (w roku 2013 spadły o 1,2%). Przeciętne zatrudnienie zwiększyło się o 1,0% wobec spadku o 1,8% rok wcześniej. Stopa bezrobocia rejestrowanego na koniec 2014 roku wyniosła 11,5% i była niższa o 1,9 pkt. proc. niż rok wcześniej.
W 2014 roku doszło także do poprawy sytuacji w zakresie finansów publicznych. W roku 2013 deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych stanowił 4,0% PKB. W roku 2014 relacja ta zmniejszyła się do 3,2% PKB. Zmniejszyła się także relacja zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB z 57,1% w roku 2013 do 50,1% w roku 2014.
Sytuacja ekonomiczna Polski w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej pozostaje korzystna. Polska należy do najszybciej rozwijających się krajów Europy. W wyniku szybszego tempa wzrostu gospodarczego w Polsce niż w Unii Europejskiej (28) następuje systematyczny wzrost relacji PKB per capita Polski do PKB per capita Unii. Wg parytetu siły nabywczej relacja wzrosła z 49,8% w roku 2005 do 61,8% w roku 2011 i 68,9% w roku 2014.

W świetle międzynarodowych porównań i rankingów polska gospodarka wciąż nie jest klasyfikowana wśród gospodarek wysoce konkurencyjnych. Jednak na przestrzeni ostatnich lat pozycja Polski systematycznie się poprawiała. Świadczy to o dokonanym postępie i słusznie obranym kierunku zmian, zwłaszcza tych o charakterze deregulacyjnym.
Do oceny postępu w zakresie realizacji strategii społeczno-gospodarczej UE – Strategii Europa 2020, służy zestaw dziesięciu tzw. wskaźników głównych, pogrupowanych w pięciu kategoriach problemowych. W kontekście konkurencyjności warto zwrócić uwagę przede wszystkim na wskaźniki z obszaru innowacyjności oraz edukacji. Z porównania ze średnią unijną wynika, że Polska zajmuje relatywnie dobrą pozycję pod względem wskaźników edukacji, natomiast w obszarze innowacyjności, efektywności energetycznej oraz ubóstwa i wykluczenia społecznego nasz kraj plasuje się wyraźnie poniżej średniej unijnej.

Akywność gospodarcza Polski w ostatnich latach stabilnie rosła. Mimo że dynamika produktu krajowego brutto w latach 2012 i 2013 nie była zbyt wysoka (średnioroczny wzrost w tym okresie wyniósł 1,7%), to pozostawała dodatnia. W 2014 roku tempo wzrostu PKB przyspieszyło do 3,4%. PKB Polski wzrastał nieprzerwanie od 1992 roku, czego nie zachwiał także kryzys 2008/2009. Stabilny i zrównoważony rozwój gospodarki zapewnia wzrost zaufania do prowadzonej polityki ekonomicznej państwa. Prowadzi to również do zwiększonego zainteresowania rodzimym rynkiem inwestorów z kraju, ale także ze strony inwestorów zagranicznych.
W kolejnych kwartałach 2012 roku tempo wzrostu PKB sukcesywnie zmniejszało się (z 3,7% w I kwartale do 0,2% w IV kwartale). W skali 2012 roku PKB zwiększył się o 1,8%. W roku 2013 roczne tempo wzrostu jeszcze nieznacznie spowolniło (do 1,7%) jednak z kwartału na kwartał następował wzrost aktywności gospodarczej znajdujący odzwierciedlenie w zwiększającym się tempie wzrostu PKB (od 0,5% w I kwartale do 2,4% w III kwartale i 3,0% w IV kwartale). Istotną poprawę odnotowano w roku 2014, kiedy to w poszczególnych kwartałach tempo wzrostu wyraźnie przekraczało 3,0%. W I kwartale 2015 roku PKB zwiększył się o 3,6%.
W ostatnich trzech latach zasadniczej zmianie uległa rola czynników mających wpływ na wzrost gospodarczy. W latach 2012 i 2013 popyt krajowy nie przyczyniał się do wzrostu PKB. W 2012 roku jego wkład był negatywny (minus 0,4 pkt. proc.) a w roku 2013 wprawdzie dodatni lecz niewielki (0,4 pkt. proc.). W takiej sytuacji czynnikiem determinującym wzrost PKB był eksport netto z wkładem odpowiednio 2,2 pkt. proc. oraz 1,3 pkt. proc. W 2014 roku sytuacja diametralnie się zmieniła. Jedynym czynnikiem decydującym o wzroście PKB był popyt krajowy, którego wkład wyniósł 4,8 pkt. proc., podczas gdy wkład eksportu netto był negatywny (minus 1,4 pkt. proc.).

Po relatywnie szybkim wzroście produkcji przemysłowej w latach 2010 i 2011 (odpowiednio o 9,0% i 7,5%) w trzech kolejnych latach nastąpiło znaczące spowolnienie tempa wzrostu. W roku 2012 produkcja wzrosła o 0,5%, w 2013 roku o 1,8%, a w roku 2014 o 3,1%. W ostatnich trzech latach dynamika produkcji przyspieszała z roku na rok. W I półroczu 2015 roku produkcja przemysłowa wzrosła o 4,6% wobec wzrostu o 4,3% rok wcześniej2. Decydujący wpływ na dynamikę produkcji przemysłu ma sekcja przetwórstwa przemysłowego, partycypująca w ponad 80% w produkcji całkowitej. W sekcji tej produkcja w 2014 roku wzrosła o 4,3%. Drugą sekcją, w której odnotowano wzrost produkcji była dostawa wody, gospodarowanie ściekami i odpadami (wzrost o 2,7%). W pozostałych dwóch sekcjach nastąpił spadek produkcji.
Występujące w Polsce tendencje w zakresie kształtowania się dynamiki produkcji przemysłowej w poszczególnych sekcjach w długim okresie, są zgodne z tendencjami w krajach gospodarczo rozwiniętych. Najszybciej wzrasta produkcja w przemyśle przetwórczym, który decyduje o kształtowaniu się dynamiki w całym przemyśle. Natomiast w górnictwie i energetyce następuje zmniejszenie produkcji. W 2014 roku, w porównaniu z rokiem 2005, produkcja przemysłowa ogółem wzrosła o 50,9%, w tym produkcja przemysłu przetwórczego zwiększyła się o 63,4%. W tym samym okresie produkcja górnictwa i wydobywania zmniejszyła się o 10,8%, a sekcji wytwarzania i zaopatrywania w energię elektryczną, gaz i gorącą wodę o 9,1%. W dostawie wody, gospodarowaniu ściekami i odpadami odnotowano wzrost o 46,1%.

Przedsiębiorczość umożliwia uzyskanie efektywności pozwalającej na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstw i stwarza podstawy ich rozwoju. Jest zdeterminowana przez różnorodne warunki otoczenia biznesu, takie jak przepisy prawne, system podatkowy, koszty pracy, infrastrukturę drogową i telekomunikacyjną, system finansowy oraz sądowniczy.
W roku 2014 i na początku 2015 r. kontynuowano działania dotyczące doskonalenia otoczenia regulacyjnego i poprawy instytucjonalnego otoczenia biznesu. Działania te wpisują się w Program Lepsze Regulacje 2015, przyjęty przez Radę Ministrów 22 stycznia 2013 r., którego celem głównym jest zapewnienie rozwiązań systemowych i organizacyjnych, niezbędnych dla tworzenia i oceny prawa w oparciu o dowody, w tym zmniejszenie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej oraz podniesienie konkurencyjności polskiej gospodarki. Podejmowane działania skupiały się przede wszystkim na przeglądzie prawa gospodarczego pod kątem najbardziej uciążliwych obciążeń regulacyjnych, stwarzających największe bariery w rozwoju przedsiębiorczości oraz wdrażaniu odpowiednich przepisów prawnych ułatwiających wykonywanie działalności gospodarczej.
W latach 2011-2014 zrealizowane zostały cztery inicjatywy o charakterze deregulacyjnym, w ramach których dokonano 300 zmian w ponad 100 ustawach, a korzyści finansowe dla gospodarki z wprowadzonych rozwiązań mogą sięgać kwoty nawet kilku miliardów zł rocznie, głównie w postaci zaoszczędzonych środków wynikających z redukcji obciążeń biurokratycznych. Wdrożone rozwiązania odpowiadają na konkretne, zidentyfikowane w praktyce obrotu gospodarczego bariery prowadzenia działalności gospodarczej.

Źródło: Ministerstwo Gospodarki, www.mg.gov.pl